آرای وحدت رویه دیوانعالی کشور – ماده ۴۴۲

آرای وحدت رویه دیوانعالی کشور

مرجع تصویب: ھیئت عمومی دیوانعالی کشور

شماره ویژه نامه: ٩٣٣

سال ھفتاد و دو شماره ٢٠٩۴٩

رأی وحدت رویه شماره ٧۵۶ ھیأت عمومی دیوان عالی کشور با موضوع: شمول حکم ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی کیفری

۶/١١/١٣٩۵ ٩۶٧٧/١۵٢/ شماره ١١٠

مدیرعامل محترم روزنامه رسمی کشور

٩۵ ھیأت عمومی دیوانعالیکشور با مقدمه مربوط و رأی آن به شرح ذیل تنظیم و جھت چاپ و / گزارش پرونده وحدترویه ردیف ۴۶

نشر ایفاد میگردد .

معاون قضائی دیوان عالی کشور  ابراھیم ابراھیمی

مقدمه

١۴/١٠/ ٩۵ رأس ساعت ٨:٣٠ روز سهشنبه مورخ ١٣٩۵ / جلسه ھیأت عمومی دیوان عالی کشور در مورد پرونده وحدت رویه ردیف ۴۶

به ریاست حضرت حجتالاسلام والمسلمین جناب آقای حسین کریمی رئیس دیوان عالیکشور و با حضور حجتالاسلام والمسلمین

جناب آقای سید احمد مرتضوی مقدم نماینده دادستان کل کشور و شرکت آقایان رؤسا، مستشاران و اعضای معاون کلیه شعب

دیوانعالیکشور، در سالن ھیأت عمومی تشکیل شد و پس از تلاوت آیاتی از کلام لله مجید و قرائت گزارش پرونده و طرح و بررسی

نظریات مختلف اعضای شرکت کننده در خصوص مورد و استماع نظریه نماینده دادستان محترم کل کشور که به ترتیب ذیل

١۴ منتھی گردید. /١٠/ منعکس میگردد، به صدور رأی وحدت رویه قضایی شماره ٧۵۶  ١٣٩۵

الف: گزارش پرونده

٣١ معاون محترم قضایی ریاست کل محاکم عمومی و انقلاب /٣/ ٧٢١  ١٣٩۵ /١٢۶/ احتراماً معروض میدارد: بر اساس گزارش ٩٠١۶

اصفھان، از شعب اول و دوم دادگاهھای انقلاب اسلامی این شھرستان با اختلاف استنباط از ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی کیفری آراء

متفاوت صادر گردیده است که خلاصه جریان امر به شرح ذیل منعکس میشود:

الف) به دلالت محتویات پرونده ٩٣١٨٢٢ شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان، آقایان ١.رسول… ٢.محسن… به اتھام مشارکت در

نگھداری و حمل مقدار دویست و سی و ھفت کیلو و ھشتصد و پنجاه گرم تریاک و مباشرت در نگھداری نُه گرم و پنجاه سانتیگرم

٣٠ ھر کدام از بابت شرکت در حمل تریاک به میزان مرقوم به استناد مواد یک و بند /٧/ شیره آن محاکمه و به موجب دادنامه ٩٢١  ١٣٩۴

١٣۴ و ٢١۵ ، ۶ از ماده ۵ ناظر بر بندھای ۴ و ۵ ماده ٣٠ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و نیز بند یک ماده ۵ این قانون و مواد ١٢۵

قانون مجازات اسلامی به تحمل حبس ابد و ٧۴ ضربه شلاق و پرداخت شصت و سه میلیون و پانصد و ھفتاد ھزار تومان جزای نقدی و

متھم ردیف دوم علاوه بر مجازاتھای ذکر شده به پرداخت یک میلیون ریال جریمه نقدی و تحمل ۵ ضربه شلاق از بابت نگھداری شیره

تریاک محکوم شدهاند که به اجرای مجازاتھای اشدّ و قابلیت فرجام آنھا مطابق ماده ۴٢٨ قانون آیین دادرسی کیفری نیز تصریح شده

است ولی وکلای آنان در مھلت مقرر از فرجامخواھی منصرف و در اجرای ماده ۴۴٢ این قانون تقاضای تخفیف کردهاند و دادگاه

٢ به شرح زیر اتخاذ تصمیم نموده است: /١٠/ صادرکننده رأی، در وقت فوقالعاده طی دادنامه ١١٩٧  ١٣٩۴

در خصوص تقاضای تخفیف مجازات از سوی محکومٌعلیھما آقایان: ١.رسول… ٢.محسن… که طی دادنامهشماره ٩۴٠٩٧١  »

٣٠ … صادره از شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان به تحمل حبس ابد محکوم شدهاند(به علاوه جریمه نقدی و /٢/١٣٩۴

شلاق) و پیش از پایان مھلت تجدیدنظرخواھی، حق فرجامخواھی خویش را ساقط نموده و تقاضای تخفیف مجازات کردهاند، با عنایت

به اخذ وحدت ملاک از مفاد ماده ٣٨ قانون اصلاح قانون مبارزه با مواد مخدر و توجھاً به مؤدا و صراحت ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی

کیفری که اعمال تخفیف در کلیه جرائم تعزیری را جایز و تکلیف کرده است و نظر به اینکه جرائم مواد مخدر نیز از جمله جرائم تعزیری و

مصوّب مجمع تشخیص مصلحت نظام است و نظر به بند یک ماده ١٩ قانون مجازات اسلامی و مفاد ماده ١۴ ھمین قانون که اقسام

مجازات را بر شمرده است، لھذا با لحاظ اصل تفسیر قوانین جزایی به نفع متھم و نظر به مراتب مذکور، ھر یک از متھمین فوقالوصف

را تخفیفاً به تحمل بیست و پنج سال و یک روز حبس محکوم مینماید. بدیھی است جزای نقدی و شلاق به قوت خود باقیست. با

«. توجه به تمکین متھمین به رأی سابقالصدور و اسقاط حق تجدیدنظرخواھی، رأی صادره قطعی میباشد

ب) حسب مندرجات پرونده کلاسه ٩۴١٠٢۵ شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامی، آقایان: ١.ساسان… ٢.محمدرضا…. ٣.مجتبی… به

٩٠٠ کیلوگرم شربت متادون محاکمه و با انطباق مورد با بند ١ و / اتھام شرکت در ساخت ۵١ گرم و پنجاه صدم گرم شیشه و نگھداری ١

٣ ماده ۵، بند ۵ ماده ٨ و ماده ۴٠ قانون مبارزه با مواد مخدر، و رعایت ماده ١٣۴ قانون مجازات اسلامی طی دادنامه ١٢٠

١۴ ، متھم ردیف اول به تحمل چھارده سال و ده ماه حبس تعزیری و پرداخت پنجاه و نُه میلیون و چھارصد ھزار ریال جزای /٢/١٣٩۵

نقدی و تحمل ٧٣ ضربه شلاق و از حیث نگھداری سه گرم تریاک به پرداخت دویست ھزار ریال جزای نقدی و تحمل سه ضربه شلاق

تعزیری و متھم ردیف دوم از حیث نگھداری شربت متادون به تحمل دو سال و شش ماه حبس و پرداخت بیست میلیون ریال جزای

نقدی و تحمل پنجاه ضربه شلاق و از حیث مشارکت در ساخت شیشه با توجه به میزان آن، ھر یک از متھمان ردیفھای دوم و سوم

به تحمل یازده سال حبس با احتساب ایام بازداشت قبلی و پرداخت چھل و چھار میلیون ریال جزای نقدی و تحمل چھل ضربه شلاق

محکوم شدهاند، که متعاقباً آقای ساسان…، محکومٌعلیه ردیف اول و وکیل وی با اسقاط حق تجدیدنظرخواھی، اعمال تخفیف نسبت

١٨ چنین رأی داده /٣/ به محکومیت مقرر را مطابق ماده ۴۴٢ خواستار شدهاند که شعبه دوم دادگاه انقلاب طی دادنامه ٢۵٠  ١٣٩۵

است:

در خصوص تقاضای تخفیف مجازات از سوی محکومٌعلیه آقای ساسان… و وکیل مدافع وی آقای محمود… که طی دادنامهشماره »

١۴ صادره از شعبه دوم دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان محکوم گردیده و پیش از پایان مھلت /٢/ ٩۵٠٩٩٧٠٣۶٧٣٠٠١٢ مورخ ١٣٩۵

تجدیدنظر، حق تجدیدنظرخواھی خود را ساقط و تقاضای تخفیف مجازات را نموده است، لھذا دادگاه با عنایت به محتویات پرونده و نظر

به اینکه اعمال ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی کیفری صرفاً در مورد احکامی است که قابل تجدیدنظر میباشد نه قابل فرجام و در ھر

موردی که حکم قابل تجدیدنظر یا قابل فرجام باشد در قانون آئین دادرسی کیفری به صراحت از جمله مواد ۴٢٧ الی ۴٣٣ و ۴٣۵ الی

۴۴١ قانون مذکور بیان گردیده و در ماده ۴۴٢ قانون فوقالذکر صرفاً اسقاط حق تجدیدنظرخواھی یا استرداد درخواست تجدیدنظر را

مشمول تخفیف مجازات دانسته نه اسقاط حق فرجامخواھی یا استرداد درخواست فرجامخواھی را؛ فلذا بنا به مراتب فوق ضمن رد

«. درخواست محکومٌعلیه و وکیل مدافع وی موجبی جھت تخفیف مجازات با ماده قانونی مذکور نمیباشد. رأی صادره قطعی است

تلقی کرده و با اسقاط « تجدیدنظرخواھی » را « فرجامخواھی » با توجه به مراتب مذکور، نظر به اینکه شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی

آن در مھلت مقرر، محکومیت قابل فرجام آقای ساسان… مطابق مقررات ماده ۴۴٢ قانون فوقالاشعار را تخفیف داده ولی شعبه دوم

این دادگاه به صورتی که منعکس شده است، تخفیف موضوع ماده مرقوم را صرفاً در محکومیتھای قابل تجدیدنظر قابل اعمال میداند

و با این ترتیب از شعب مختلف دادگاهھای انقلاب اسلامی اصفھان در موارد مشابه با اختلاف استنباط از ماده ۴۴٢ قانون آیین

دادرسی کیفری آراء متھافت صادر گردیده است، لذا طرح موضوع را برای صدور رأی وحدت رویه قضایی تقاضا مینماید.

معاون قضایی دیوان عالی کشور  حسین مختاری

ب: نظریه نماینده دادستان کل کشور

اختلاف بین دو شعبه دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان این است که آیا تخفیف موضوع ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی کیفری خاص »

تعزیرات با قابلیت تجدیدنظر در دادگاهھای تجدیدنظر است و یا تعزیرات قابل فرجام را نیز شامل میشود. با توجه به اینکه تجدیدنظر

اعم از فرجام است و قانونگذار امتناناً حقی برای محکومٌ علیه در نظر گرفته است، سلب آن از کسی که به مجازات قابل فرجام محکوم

«. شده محتاج دلیل است، لذا رأی شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان که مشعر بر این امر است مورد تأیید میباشد

١۴ ھیأت عمومی دیوان عالی کشور /١٠/ ج: رأی وحدت رویه شماره ٧۵۶  ١٣٩۵

با توجه به تأکید مقنن بر تمام محکومیتھای تعزیری در صدر ماده ۴۴٢ قانون آیین دادرسی کیفری از یک سو، و ارفاقی بودن این ماده

و اینکه در صورت تردید در شمول حکم، طبق اصل تفسیر قانون به نفع محکومٌعلیه شمول حکم ماده ۴۴٢ قانون مذکور نسبت به

محکومیتھای تعزیری قابل فرجام، با موازین قانونی و اصول کلی دادرسی سازگارتر است؛ علیھذا به نظر اکثریت اعضای ھیأت

عمومی دیوان عالی کشور، رأی شعبه اول دادگاه انقلاب اسلامی اصفھان، در حدی که با این نظر مطابقت دارد، صحیح تشخیص داده

میشود. این رأی طبق ماده ۴٧١ قانون آیین دادرسی کیفری در موارد مشابه برای شعب دیوان عالی کشور، دادگاهھا و سایر مراجع

اعم از قضایی و غیر آن، لازمالاتباع است.

ھیأت عمومی دیوان عالی کشور

 

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *