همه چیز در مورد قرارداد

همه چیز در مورد قرارداد

نویسنده : مهدی رحمانی منشادی

فهرست

فصل اول : قرارداد

گفتار اول : تعریف قرارداد

گفتار دوم : انواع قرارداد

فصل دوم : پیش قرارداد

فصل سوم : مطالعات امکان سنجی

گفتار اول : ضرورت مطالعات امکان سنجی

گفتار دوم : پنج فاکتور رایج در مطالعه امکان سنجی

فصل چهارم : فنون مذاکرات تجاری

گفتار اول : درک اصول فنون مذاکرات

گفتار دوم : بکارگیری تاکتیها

فصل پنجم : روش تنظیم قرارداد

گفتار اول : شرایط انعقاد یک قرارداد کامل

گفتار دوم : اجزا و بخش های مختلف قرارداد

گفتار سوم : اجزا و عناصر تشکیل دهنده یک قرارداد

گفتار چهارم : نکات حقوقی و فنی در تنظیم قرارداد

بخش اول : رعایت اصول فنی مطابق استاندارد

بخش دوم : توجه به امور قانونی و تغییرات احتمالی

فصل ششم : اجرا و مدیریت قرارداد

بخش اول : اهمیت مدیریت اجرای قرارداد

بخش دوم : پیچیدگی های روشهای مدیریت اجرای قرارداد

بخش سوم : محدوده فعالیتهای اجرای قرارداد

بند اول : مزایای مدیریت کارآمد در اجرای قرارداد

بند دوم : نقش های مدیریت اجرای قرارداد

بند سوم : طرح و برنامه ریزی مدیریت اجرای قرارداد

بند چهارم : ماتریس مدیریت قرارداد

بند پنجم : تیم مدیریت اجرای قرارداد

 

 سوالات حقوقی در مورد قرارداد : ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۶

چکیده

باتوجه به افزایش روزافزون رویکرد شرکت ها و سازمان ها در برون سپاری نیازهای کالا و خدمات خود در دهه های اخیر، مدیریت کردن قراردادهای منعقد شده به یکی از مهم ترین، محوری ترین و حساس ترین چالش های این گونه سازمان ها بدل شده است به گونهای که هر سازمانی جهت تهیه قراردادهای مورد نیاز خود با مشکلات بسیاری مواجه می باشد. با توجه به تنوع قراردادهای موجود در سازمان ها، کنترل و تولید قرارداد امری دشوار بنظر می آید . هم چنین داشتن نیرویی که در زمینه تهیه قرارداد دارای مهارت کافی باشد، موردی هزینه بر و مشکل آفرین میباشد از همین روست “مدیریت قراردادها “یکی از کاربردی ترین برنامه های آموزشی در حوزه مدیریت حقوقی می باشد.

کلمات کلیدی : قرارداد، مطالعات امکان سنجی، فنون مذاکرات تجاری، تاکتیک، مدیریت قرارداد

 

فصل اول : قرارداد

در فصل اول در گفتار اول از تعریف قرارداد و در گفتار دوم از انواع قرارداد بحث می کنیم.

گفتار اول : تعریف قرارداد

قرارداد موافقت نامه ای است بین طرفین قرارداد که آنها را متعهد می کند به منظور دستیابی به اهداف توافق شده در قالب بودجه ای معین و طی دوره زمانی مشخص، اقداماتی را به عمل آورند.

هر قرارداد شامل سه مرحله: ۱-پیش قرارداد ۲-مذاکره و تنظیم قرارداد ۳-اجرای قرارداد و پی گیری حسن اجرای تعهدات مورد قرارداد.

گفتار دوم : انواع قرارداد

انواع قرارداد عبارت است از :

۱-قرارداد مهندسی و تدارک تجهیزات و کالا : قراردادی است که در آن مجموعه خدمات طراحی، مهندسی و تأمین مصالح و تجهیزات و نظارت برنصب و راهاندازی توسط یک قرارداد کار انجام می شود.

۲- قرارداد تدارک تجهیزات و کالا و ساختمان و نصب : قراردادی است که در آن مجموعه خدمات تأمین، مصالح و تجهیزات و عملیات ساختمان و نصب و راه اندازی توسط یک قرارداد کار انجام می شود.

۳- قرارداد مهندسی، تدارک تجهیزات و کالا و ساختمان و نصب: یک نوع قرارداد طرح و ساخت است که در آن مجموعه خدمات مهندسی و طراحی و تهیه و تأمین تجهیزات و مصالح و عملیات ساختمان و نصب و راه اندازی، تماماً توسط یک قرارداد کار انجام میشود .

۴- قرارداد کلید گردان : قراردادی است که طرح را در وضعیت عملیات و آماده بهره برداری تحویل کارفرما می دهد و کارفرما فقط مسئولیت بهره برداری را به عهده دارد. و همچنین تأمین موقت منابع مالی نیز به عهده قرارداد کار میباشد و پس از تکمیل، هزینه ها به وی پرداخت میشود.

۵- قرارداد با مبلغ ثابت : قراردادی است که مبلغ آن در مناقصه اعلام و یا بر اساس فهرست بها تعیین میشود.

۶- قرارداد با مبلغ مقطوع : قراردادی است که مبلغ آن ثابت بوده و هیچگونه تعدیل قیمت به آن تعلق نمی گیرد.

۷- قرارداد یک قلم : قراردادی است با مبلغ ثابت که بر قرارداد یک قلم یا اساس مناقصه تک قیمتی منعقد شده است .در واقع این نوع قرارداد قراردادی است با مبلغ ثابت برای انجام یک طرح و یا کار مشخص.

۸- قرارداد متره : قراردادی است که در آن، با اندازه گیری مقدار کار انجام شده.

۹- قرارداد با تعدیل قیمت : قراردادی است که قیمت یا مبلغ آن با استفاده از فرمول از قبل توافق شده تعدیل میشود.

۱۰- قرارداد مختلط مقطوع و فهرست بها : قراردادی است که قسمتهایی از آن دقیقاً مشخص شده به صورت مقطوع و بقیه قسمتها به صورت فهرست بها می باشد.

۱۱- قرارداد طرح و اجرا : قراردادی است که پروژه ای را بر اساس اطلاعات ارائه شده به وسیله کارفرما، طراحی و اجرا می کند.

۱۲- قرارداد امانی : بر اساس هزینه های انجام شده می باشد.

۱۳- قرارداد امانی با سقف هزینه : قرارداد امانی که در آن سقف هزینه اولیه یا برآورد می شود و پس از خاتمه کار تفاوت بین سقف هزینه و هزینه واقعی بر اساس توافق بین کارفرما و قرارداد کار سرشکن می شود.

۱۴- قرارداد امانی ذی نفع : پرداخت به قراردادکار بر اساس هزینه های واقعی به علاوه درصدی از هزینه ها یا دستمزد انجام می شود.

۱۵- قرارداد امانی ذی نفع با مبلغ ثابت : قراردادی است که مبلغ آن بر اساس توافق در بدو قرارداد تعیین و ثابت می باشد، این قیمت ثابت با هزینه های عملی تغییر نمی کند مگر اینکه کارهای مورد قرارداد تغییر پیدا کند.

۱۶- قرارداد امانی ذی نفع با درصد سود : قراردادی است که قیمت کار قراردادکار مقطوع نیست، اما معادل درصد تعیین شده  )به عنوان سود(  علاوه بر هزینه های مستند به قراردادکار پرداخت می شود.

۱۷- قرارداد امانی ذی نفع با قیمت ثابت و پاداش : قرارداد بر مبنای پرداخت هزینه ها که شامل دو قسمت میب اشد۱- قیمت مبنای ثابت اولیه ۲- مبلغی به عنوان پاداش، که تمام یا قسمتی از آن در طول کار به قراردادکار پرداخت می شود.

۱۸- قرارداد دستمزدی : قراردادی است که تنها برای تأمین نیروی کار منعقد می شود.

۱۹- قرارداد مذاکره ای ( توافق یا قرارداد بدون مناقصه) : قراردادی است که بر اساس بررسی صلاحیت و قدرت اجرایی و سوابق و تجهیزات یک یا چند قراردادکار بدون مناقصه منعقد می شود.

۲۰- قرارداد مناقصه ای : قراردادی است که از طریق مناقصه و دعوت از تمام آنهایی که خواهان و دارای توان انجام آن هستند، برنده مناقصه مشخص و با وی قرارداد بسته می شود .

۲۱- قرارداد مدیریت : قراردادی است که به موجب آن قراردادکار در مرحله طراحی، خدمات مشاوره ای ارائه می کند و پس از عقد قرارداد، مسئول برنامه ریزی و مدیریت تمام امور و اجرای کامل قرارداد می باشد.

۲۲- اجرای کار به روش قرارداد مدیریت : قرارداد کار مدیریت در ازای مدیریت فنی و اجرایی حق الزحمه مقطوعی دریافت می کند.  هزینه اجرای عملیات از وجهی که کارفرما به حساب مشترک واریز می کند پرداخت می شود.

۲۳- متمم قرارداد : قراردادی است مستقل که در ادامه کار قرارداد قبلی به منظور تکمیل آن منعقد می شود.

۲۴- قرارداد دست دوم : قراردادی است که به منظور انجام قسمتی از کار یا بخشی از خدمات توسط شخص ثالثی با قراردادکار اصلی بسته می شود.

۲۵- قرارداد اندازه گیری مجدد : قراردادی است که برای انجام کار بر اساس حجم عملیات و واحد بهای مربوط تنظیم شده است و پرداخت بر مبنای مقادیر اقلام کار انجام شده و قیمت واحد آنها صورت می گیرد.

۲۶- قرارداد همسان : قراردادی است که موافقتنامه، شرایط عمومی، شرح خدمات و حق الزحمه مصوب داشته باشد.

۲۷- قرارداد ناهمسان : قرارداد ناهمسان قراردادی است که موافقتنامه، شرایط عمومی، شرح خدمات یا حق الزحمه مصوب نداشته باشد.

۲۸- قرارداد پژوهشی : قراردادی است که برای انجام دادن خدمات یا کارهای پژوهشی و تحقیقاتی مورد استفاده قرار می گیرد.

۲۹- قرارداد همکاری : قرارداد همکاری عبارت است از توافقی که بین دو یا چند شرکت مشاور یا قراردادکار برای انجام یک طرح مشخص یا یک کار به عمل می آید.

۳۰- قراردا کار : قرارداد کار عبارتست از قرارداد کتبی یا شفاهی که به موجب آن کارگر در قبال دریافت حق السعی، کاری را برای مدت موقت یا مدت غیر موقت برای کارفرما انجام می دهد.

۳۱- موافقتنامه لیسانس : عبارت است از یک قرارداد که به وسیله آن صاحب لیسانس حق استفاده قانونی از لیسانس را به دیگری می دهد.

 

 سوالات حقوقی در مورد قرارداد : ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۶

فصل دوم : پیش قرارداد

با انعقاد قرارداد، طرفین به آنچه که در قرارداد متعهد شده اند ملزم می گردند و اگر از ایفای تعهدات مصرح در قرارداد سرباز زنند بنا به درخواست طرف مقابل به انجام آن از طریق مراجع ذیصلاح ملزم و محکوم می گردند. الزام طرف متخلف در عمل هنگامی مفید فایده است که اولاً او توانایی جبران خسارت را داشته باشد و ثانیاً رسیدگی به دعوی سریع باشد. تشخیص توانایی یک شخص و تناسب توانایی های وی با قراردادها و تعهداتی که قصد قبول آنها را دارد قبل از انعقاد قرارداد ممکن است.

در این مسیر ملاکهای زیر در بسیاری از موارد راهگشا خواهد بود.

بررسی ملاک ها و مشخصه های پیش قرارداد :

۱- بررسی وضعیت مایل طرف مقابل۲- بررسی صلاحیت امضاء کنندگان قرارداد ۳- بررسی صلاحیت علمی، فنی، مالی، مجوزهای قانونی طرف مقابل ۴- بررسی میزان اختیار طرف مقابل برای مذاکره ۵- بررسی وضعیت متخصصین و کارشناسان طرف مقابل ۶- احراز کلی سلامت روانی و عقلانی و جسمانی طرف مقابل ۷- احراز اصالت کلیه اسناد، وکالت نامه، انحصار وراثت، وصیت طرف مقابل ۸- بررسی هویت سهامداران طرف مقابل در حد معمول ۹- بررسی هویت اعضاء هیأت مدیره از حیث مسأله دار نبودن ۱۰- بررسی آخرین تغییرات صاحبان امضاء مجاز هیأت مدیره و سرمایه شرکت ۱۱- بررسی اساسنامه شرکت از حیث حدود اختیارات مدیر عامل و هیأت مدیره و معاملات قابل انجام بوسیله هیأت مدیره و مدیر عامل ۱۲- اطمینان از اختصاص قطعی اعتبار و میزان اعتبار مصوب ۱۳- بررسی و انطباق دقیق اسناد و مشخصات فنی با کالا یا املاک و اموال موضوع آنها ۱۴- انجام و اخذ استعلامات قانونی ۱۵- امضاء اسناد و مدارک ارائه شده ۱۶- توصیف هویت اشخاص حقیقی ۱۷- اطمینان از موجودیت مال مورد معامله ۱۸- برگزاری مطالعه قانون مناقصات ۱۹- بررسی تعهدات موجود در اسناد و شرایط مناقصه ۲۰- بررسی قانون حاکم بر قرارداد در قرارداد های بین المللی ۲۱- تحویل کالا و نقطه انتقال ریسک

۲۲) قرارداد راهکارها و روشهای حل اختلاف ۲۳- بررسی نوع تضامین ارائه یا اخذ شده ۲۴- بررسی نوع مالکیت شرکت مقابل ۲۵- گزارش حسابرسی مالی و مالیاتی تا مقطع انجام معامله ۲۶ – احراز برخورداری شرکت طرف مقابل از دفاتر قانونی ۲۷- برخورداری خدمات و محصول مورد مذاکره از علامت استاندارد ۲۸- بررسی موارد و میزان کسورات و هزینه های قانونی مؤثر بر قرارداد ۲۹- احراز تصرف طرف مذاکره یا معامله در مال مذاکره

فصل سوم : مطالعات امکان سنجی

در فصل سوم، در گفتار اول از ضرورت مطالعات امکان سنجی و در گفتار دوم از پنج فاکتور رایج در مطالعه امکان سنجی بحث می کنیم.

 

گفتار اول : ضرورت مطالعات امکان سنجی

محدود بودن منابع، ایجاب می کند تا از امکانات موجود به صورت بهینه استفاده شده و سرمایه ها به بهترین شکل ممکن به کار گرفته شوند. یکی از موثرترین راهها، برای استفاده بهینه از امکانات موجود ، جلوگیری از زیانهای احتمالی در قرارداد و به بیان دیگر مدیریت بهتر قرارداد، در اختیار داشتن اطلاعات کافی جهت پیش بینی نتایج حاصل از عقد قرارداد می باشد. در واقع مطالعه امکان سنجی مطالعه ای است که از آن طریق ، احتمال انجام موفقیت آمیز یک عمل )اقدام( را درنظر گرفت و به هدف منظور شده بهطور موفقیت آمیز دست یافت.

 

گفتار دوم : پنج فاکتور رایج در مطالعه امکان سنجی

۱٫فنی ۲٫ اقتصادی ۳٫ قانونی ۴٫ عملیاتی ۵٫ زمان بندی

فصل چهارم : فنون مذاکرات تجاری

اهمیت فنون مذاکرات تجاری به این است کهشما به کمک آن میتوانید موقعیت بسیار خوبى براى دستیابى به اهداف تجارى خود پیدا کنید و بدون آشنائى با این فنون، راه برهم زدن معامله، از دست دادن کار خود یا نابودى شهرت کارى خود هموار می گردد. برای یادگیری فنون مذاکره تجاری باید به موارد زیر پرداخت : ۱-درک اصول فنون مذاکرات ۲- به کارگیری تاکتیک های مذاکره ۳- نکات مهم در مذاکره. در فصل چهارم  در گفتار اول از درک اصول فنون مذاکرات و در گفتار دوم از نحوه بکارگیری تاکتیها بحث می کنیم.

گفتار اول : درک اصول فنون مذاکرات

اصول اصلی مذاکره عبارت هستند از :

۱٫برانگیختن رفتار انسانی : شما براى موفق شدن در مذاکرات، باید درکى قوى از عواملى که رفتار انسانى رابرمى انگیزد داشته باشید.براى اینکه مذاکرات تجارى عامل مؤثرى باشد شما باید نیازهائى را که رقیبتان ممکن است در طى جلسات مذاکره مایل به برآوردن آنها باشد بشناسید.

۲٫ زبان اشاره : زبان اشاره دارای کاربرد وسیعی در مذاکرات است.

۳٫ حفظ نوسانات روحی : در حقیقت، در تمام مذاکرات تجارى مؤثر، تغییرات شامل ترقى و تنزل طرفین مذاکره مى تواند در ابتدا مذاکره را رهبرى نماید.

۴٫ بکارگیری نیروهای فردی در مذاکره :  مذاکره گر خلاق همیشه نیروهاى فردى مؤثر در مذاکره رقیب خود را در سراسر جلسه معامله، مطالعه و ارزیابى می نماید و به درک تأثیر نیروهاى فردى جهت انتخاب تاکتیکهاى موردنظر می پردازد.

۵٫ هدایت امواج موزون مذاکره : مذاکرات تجارى مطلوب متضمن پائین آمدن سطح جاه طلبیهای هر دو رقیب تا سطحى میباشد که براى طرفین قابل قبول باشد.اگر مذاکرات قرار است به نتیجه هاى موفقیت آمیز برسند، بن بست باید از طریق سازش یا دادن امتیاز شکسته شود.  به عبارت دیگر، هنگام رسیدن به بن بست، هر مذاکره گر باید سازشها و امتیازات بالقوه اى را که میتواند به شکست بن بست منتهى گردد مدنظر بگیرد.

 

گفتار دوم : بکارگیری تاکتیها

۱-تاکتیک اول : ایجاد وقفه در مذاکره

شما باید مایل و قادر باشید که به منظور دستیابى به هدفى خاص و یا براى تعیین پذیرش رقیبتان نسبت به آن هدف وقفه اى در مذاکرات ایجاد نمائید. نشان دهید از آنجائى که هیچگونه پیشرفتى حاصل نشده است مایل می باشید که ادامه مذاکرات به هفته بعد موکول شود و یا اینکه قاطعانه  )و یا شاید به طرزى نمایشی ( به رقیبتان بگوئید که جلسه را ترک نماید بدون آنکه از زمان مذاکرات آتى حرفى به میان آورید. صرفنظر از اینکه عکس العمل رقیبتان به صورت آزردگی، بی تفاوتى و یا بین این دو باشد، این عکس العملها احتمالاً براى تهدید و متقاعد کردن شما براى ادامه مذاکرات می باشد . زمانى که رقیب عکس العملى نشان می دهد، شما باید آماده دفاع از موضع خود و جلوگیرى از ادامه مذاکرات باشید .

۲ -تاکتیک دوم : حفظ آبرو در مذاکرات رسمی

بعضى از مذاکره گران بسیار مجرب در تجارت اعتقاد راسخى دارند که بیشتر از طریق ارتباطات غیر رسمی، تا هرگونه تاکتیک دیگر، در مذاکره میتوان به امتیازات زیادى دست یافت و بن بستهاى بیشترى را از بین برد. روش آن؛ یک مکالمه غیر رسمى در راهرو اداره یا در گوشه اى از اتاق مذاکره باشد . در نتیجه هر دو مذاکره گر میتوانند بدون از دست دادن آبرو و احترام خود در جریان مذاکرات با سازشها موافقت نمایند.

۳-تاکتیک سوم : اقدام به حمله

حمله کردن به معناى گرفتن نیروى حرکت و ایجاد مانع براى رقیب به منظور دست نیافتن به آن است.  براى استفاده مؤثر از این تاکتیک در مذاکرات شما باید در جریان مذاکره در اسرع وقت اقدام به حمله نمائید. به هر حال ”اسرع وقت “ به معناى زمانى است که شما توانائى اقدام به گرفتن نیروى حرکت رقیب و حفظ آن را دارید. تمرکز بر نقاط ضعف رقیبتان در مذاکره یکى از تکنیکهاى خوب براى حمله است. از آنجائى که رقیبتان باید براى تقویت نقاط ضعف او کار زیاد و غیر مترقبه اى باید خرج دهد، او زمان کمترى براى تمرکز برروى نقاط ضعف شما خواهد داشت.

۴-تاکتیک چهارم : حمله غافلگیرانه

در هر صورت از غافلگیری) مانند عصبانیت(  باید از روى قصد براى دستیابى به بهترین نتیجه استفاده نمود و از اثرات متقابل بالقوه منفى دورى جست. شما باید روشهائى را برگزینید که بسیار طبیعى جلوه کند و برایتان مؤثر واقع شود. چند مورد ؛ ۱-عصبانیت آنی. ۲-تغییر غیر قابل پیش بینی و آشکار در زیر و بم صدا ۳-تغییرات تعیین شده در اتاق استراحت. ۴-ابراز غیر مترقبه احساسات، یا معرفی موضوعی احساسی در مذاکرات. ۵-به بن بست کشاندن ناگهانی مذاکرات برای مدتی کوتاه یا طولانی تر.

۵-تاکتیک پنجم : بکارگیری تاکتیک

به صورت معامله انجام می شود. این عبارت همچنین در جریان مذاکرات بیانگر تاکتیکى است که شامل اقدامى متهورانه می باشد که براى قرار دادن طرفى از معامله در جایگاهى برتر طرح ریزى می شود. در مذاکرات تجاری، فردى که این تاکتیک را با موفقیت به کار می برد به طرف مقابل  می گوید که یا باید با موضوعى موافقت نماید یا آن را قبول نکند .این تاکتیک براى دستیابى به اهداف ذیل میتواند بسیار سودمند باشد  :۱–استیلا یافتن بر رقیبی ضعیف تر. ۲- غافلگیر کردن طرفی از معامله که آمادگی ندارد. ۳- به کار بردن طرحهائی با مقتضیات زمان.

۴- به نتیجه رساندن موضوعات و انعقاد معامله.

۶-تاکتیک ششم : عبور از موانع با یک پرش

در جریان مذاکرات تجاری، مهمترین مسئله در مورد این دیدگاه افشاء اهدافتان براى رقیب مى باشد. بدین وسیله شما رقیبتان را وادار نمائید که به طور جداگانه اهدافتان را رد یا با آنها توافق نماید.

اهداف خود را به طور جداگانه طرح ریزى کرده، آنها را افشاء و یا از افشاء آن خوددارى کنید و یا تا آنجائى که به سود شما باشد توافقاتى حاصل نمائید. دوم، این تاکتیک شما را قادر مى سازد تا در هر مرحله از مذاکره موضوعى دیگر را مطرح نمائید. این تاکتیک نمى گذارد که رقیبتان به طرز صحیحى موقعیت شما را در مذاکره مورد ارزیابى قرار دهد.

۷-تاکتیک هفتم : در اختیار گرفتن کنترل دستور جلسه

یکى از تاکتیکهاى دیگر مذاکره تهیه دستور رسمى جلسه براى هر جلسه از مذاکرات مهم می باشد.

تاکتیک هشتم: (نقض مواد قرارداد)

زمانى که پیشنویس قرارداد از طرف و یا توسط مذاکره گر رقیب نوشته مى شود ، شما باید تشخیص دهید که این مفاد معمولاً رقیب را بسیار مورد حمایت قرار مى دهد و منفعت کمی  براى سازمانتان خواهد داشت. یکى از مسائل مشکلى که مذاکره گران با آن روبه رو مى شوند این است که چطور مى توان این مفاد را طورى تغییر داد تا آسانتر شوند. یکى از روشهاى مؤثر برخورد با مفاد استاندارد، بررسى آنها مى باشد تا بتوان آنها را به طور مساوى براى هر دو طرف در معامله قابل اجراء ساخت.

فصل پنجم : روش تنظیم قرارداد

برای بهتر فهمیدن هرچیزی دانستن معنای اجزای آن لازم است لذا به عنوان نخستین گام در مدیریت یک قرارداد برای آنکه قراردادی به بهترین نحو تنظیم شود، دانستن معنای برخی واژه ها ومعنای حقوقی عقد ضروری است. در این فصل، در گفتار اول از شرایط انعقاد یک قرارداد کامل، در گفتار دوم از اجزای تشکیل دهنده یک قرار داد، در گفتار سوم از  نحوه تنظیم قرارداد بحث می کنیم و در گفتار چهارم از  پاره ای نکات فنی و حقوقی مهم در باب قراردادهای مختلف به طور کامل ذکر شده است.

گفتار اول : شرایط انعقاد یک قرارداد کامل

هر قراردادی، اصول و شرایطی دارد.  یکی از شرایط اساسی برای صحت قرارداد این است که طرفین مصمم به عقد قرارداد بوده و از شرایط آن راضی باشند  .بعلاوه هر دو طرف قصد انجام معامله را داشته و دارای اهلیت، یعنی بالغ، عاقل و رشید باشند .معامله باید موضوع معینی داشته باشد. و بالاخره معامله باید مشروعیت داشته باشد. در صورتی که شما در انعقاد قرارداد خود یکی از موارد فوق را در نظر نگیرید قرارداد شما از درجه اعتبار ساقط است.

گفتار دوم : اجزا و بخش های مختلف قرارداد

از نظر محتوی قراردادها از نظر محتوی به سه بخش تقسیم می شوند :

۱-بخش اول توافقنامه و یا توافق است که در آن مطالب اصلی قرارداد مثل: مشخصات طرفین، موضوع، مبلغ قرارداد بطور اختصار ذکر می شود.

۲- بخش دوم شرایط عمومی قرارداد است که به مسایل و مواردی اشاره دارد که در همه قراردادها کم و بیش باید ذکر شود . نظیر شرح کار، فسخ قرارداد، خسارت ناشی از عدم انجام تعهد، قانون حاکم بر قرارداد.

۳- شرایط خصوصی قرارداد است و اگر طرفین بخواهند بعضی از مواد شرایط عمومی قرارداد را با توجه به اوضاع و احوال خاص قرارداد و به میل خود تغییر دهند و یا شرایط و مواد جدیدی را به قرارداد اضافه نمایند، آنها را در قرارداد تحت عنوان” شرایط خصوصی قرارداد” می آورند.

گفتار سوم : اجزا و عناصر تشکیل دهنده یک قرارداد

۱)عنوان قرارداد : بهتر است از عنوان کلی قرارداد بدون پیشوند یا پسوند استفاده شود که نشان دهنده توافق طرفین بر موضوعی بوده است.

۲) طرفین قرارداد :  آیا این شخص )حقیقی(  برای خودش قرارداد می بندد یا برای شخص دیگر . اگر برای خودش قرارداد می بندد فقط کافیست اهلیتش احراز شود.  ولی اگر برای دیگری قرار داد می بنند، اگر نماینده یا وکیل یا قیم یا ولی قهری است، باید از وی وکالتنامه، مدرک نمایندگی را بخواهند.هر گاه طرف قرارداد شخص حقیقی خارجی باشد، باید پاسپورت او را ببینید. یا هر گاه طرف قرارداد شرکت خارجی باشد، طرف قرارداد باید دقت کند که از نظر ثبت شرکت ها از طریق سفارت متبوعش تحقیق کند.

۳) مقدمه قرارداد :  اکثر قراردادها با مقدمه ای توضیحی آغاز می گردند.  در این مقدمه به فراخور هر قرارداد اطلاعاتی کلی و تشریحی ارائه می گردد.

۴) موضوع قرارداد : بسیاری از اختلافات قراردادی ناشی از ابهام در تعریف و شرح دقیق موضوع کار است لذا در تعریف موضوع قرارداد باید دقت لازم به عمل آورد و حتی الامکان جزئیات کار را شرح و توضیح داد.

۵) مدت قرارداد : در قرارداد باید تاریخ انعقاد قرارداد، تاریخ شروع کار و تاریخ پایان کار ذکر شود.

۶) مبلغ قرارداد : در قرارداد باید مبلغ قرارداد، و شرایط و چگونگی پرداخت آن در بند یا ماده جداگانه ای ذکر شود.

۷) محل تنظیم قرارداد و محل انجام تعهد :  محل تنظیم کلیه قراردادها باید معین باشد زیرا طبق قانون آئین دادرسی مدنی محل تنظیم قرارداد نقش مهمی در تعیین دادگاهی که صالح در رسیدگی به اختلاف ناشی از قرارداد است خواهد داشت.

۸) شرایط و تعهدات طرفین

۹) حق فسخ : بدین ترتیب به یکطرف اجازه یا اختیار داده می شود که قراردادی که برای طرفین لازم الاجرا است تحت شرایطی بر هم بزند به این اختیار اصطلاحا خیار گفته میشود.

۱۰) هزینه انجام موضوع قرارداد : تعیین مسئولیت هر طرف در مقابل هزینه هایی موضوع اجرای قرارداد مثل هزینه قانونی برای تنظیم رسمی اعم از هزینه دفترخانه، مالیات، عوارض و سایر حقوق دولتی در قراردادهای خرید و فروش کالا بسیار مهم است.

۱۱) حوادث قهری یا غیر مترقبه (فورس ماژور) : حوادث قهری یا غیر مترقبه عبارت است از هر حادثه یا مانع خارجی غیر قابل پیش بینی و غیر قابل مقاومت که متعهد را از اجرای تعهد باز دارد . در انجام قرارداد، گاهی اتفاق می افتد که پروژه و کار به دلیل حوادث غیر مترقبه از قبیل جنگ و …. یا موقتا متوقف و یا برای همیشه غیر قابل اجرا می شود .به این دلیل لازم است در قرارداد ماده ای تحت عنوان فورس ماژور یا حوادث قهری و غیر مترقبه بگنجانید و در آن تکلیف قرارداد و طرفین پروژه در صورت بروز حادثه قهری را معلوم کنید.

 

گفتار چهارم : نکات حقوقی و فنی در تنظیم قرارداد

قراردادها به دو قسم عادی و رسمی تنظیم می گردند.

۱-قرارداد عادی : به آن دسته از عقودی اطلاق می گردد که فی مابین افراد و در راستای ماده ۱۰ از قانون مدنی جمهوری اسلامی ایران ، تهیه و تنظیم گردیده و معمولاً در برگه های کاغذی معمولی و یا در خصوص شرکت ها ، در سربرگ های مخصوص و در خصوص املاک و مستغلات ، توسط بنگاه های معاملات مسکن و در فرم های مخصوص تهیه می گردد.

۲- قرارداد های رسمی :  به آن دسته از اسناد و عقودی اطلاق می گردد که در نزد مامورین رسمی و قانونی و در حیطه ماموریت و صلاحیت ایشان تهیه و تنظیم می گردد . اینگونه عقود ، معمولاً در دفاتر اسناد رسمی تنظیم می گردد.

قراردادهای عادی از اتقان کمتری نسبت به اسناد رسمی برخوردار است و در محاکم دادگستری ، قابلیت ایراد تردید و انکار و … را دارد ، لذا بایستی حتی الامکان توجه گردد که اسناد به صورت رسمی تنظیم گردد . چرا که اسناد رسمی فقط قابلیت ادعای جعل را داشته و نسبت به اسناد عادی از استواری بیشتری برخوردارند.

در گفتار چهارم در ادامه در بخش اول از رعایت اصول فنی مطابق استاندارد و در بخش دوم از توجه به امور قانونی و تغییرات احتمالی بحث می شود.

بخش اول : رعایت اصول فنی مطابق استاندارد

رعایت اصول فنی مطابق استاندارد در قرارداد الزامی است. بدینوسیله اگر پیمانکار با عدم رعایت اصول فنی موجب خسارت به کارفرما و یا افراد و اموال آنها شود، مسئول شناخته خواهد شد.

بنابراین به منظور روشن شدن این امور باید موادی بطور مشخص و دقیق نسبت به اصول فنی و رعایت استانداردها در قرارداد گنجانده شود.

بخش دوم : توجه به امور قانونی و تغییرات احتمالی

در قراردادها باید ذکر شود که پیمانکار موظف است کلیه قوانین جاری کشور را رعایت کند و چنانچه بعد از امضا قرارداد قوانین کشور تغییر کند، به نحوی که تغییر قوانین موجب افزایش یا کاهش هزینه شود کارفرما و پیمانکار مکلف به پرداخت مابه التفاوت خواهند بود.

 سوالات حقوقی در مورد قرارداد : ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۶

فصل ششم : اجرا و مدیریت قرارداد

در این فصل در بخش اول از اهمیت مدیریت اجرای قرارداد،  در بخش دوم از پیچیدگی های روشهای مدیریت اجرای قرارداد و در بخش سوم از محدوده فعالیتهای اجرای قرارداد

بحث می کنیم.

 

بخش اول : اهمیت مدیریت اجرای قرارداد

طرفین قرارداد باستناد به قرارداد تعهدات قراردادی خود را ایفا می کنند اما در حین اجرای آن مواردی مطرح می شود که در هنگام امضاء قرارداد به آن توجه نشده به عبارت دیگر اجرای هر قرارداد به ندرت بدون هیچ مشکلی انجام می شود بنابر این مدیریت اجرای قرارداد باید راه حل جهت حل مشکل باشد. مدیریت قرارداد، فرآیند پی گیری قرارداد، اجرای اقدامات جهت پی گیری و برقراری ارتباط با سایر واحدهای سازمان خرید، فروشندگان ، شرکتهای بیمه و متصدیان حمل و نقل و… را شامل می شود.

 

بخش دوم : پیچیدگی های روشهای مدیریت اجرای قرارداد

مدیریت اجرایی قرارداد با مشکلاتی چون: ۱-تفسیر قید و شرط های قرارداد  ۲- کیفیت محصول  ۳- اختیار در انتخاب مقدار محصول  ۴- جدول زمانی تحویل  ۵- تعدیل قیمت  ۶- انقضای قرارداد ۷- ادعاها و اختلافات ۸- شرایط پرداخت

۱- کیفیت محصول : بند مشخصات محصول در قرارداد، تعیین کننده محصول بر اساس مشخصات فنی، فیزیکی، بازرگانی و غیره است که به دلایلی ممکن است تغییر کند مثلاٌ معلوم شود که محصول کارایی لازم را ندارد در این صورت مدیریت اجرایی قرارداد باید نظر مصرف کننده نهایی در باره تغییرات پیش نهادی را بررسی نماید و پس از کسب موافقت با فروشنده در مورد تصویب تغییرات پیش نهادی مذاکره نماید که ممکن است قیود دیگر را هم تغییر بدهد. در کنترل کیفیت نیز ضروری است که کالای در یافتی با آنچه در قرارداد خرید مشخص شده است مطابقت داشته باشد.

صدور گواهی کیفیت به روشهای: ۱- صدور گواهی شخصی ۲-  صدور گواهی توسط شخص ثالث ۳-  صدور گواهی توسط بازرسی صادرات اطمینان از مطابقت محصول با استاندارد کیفی را تائید می نماید.

۲-اختیار در انتخاب مقدار محصول : گاهی در جریان قرارداد، خریدار از کاهش یا افزایش در نیاز خود به محصول موضوع قرارداد مطمئن نیست. پس یک خریدار دور اندیش سعی می کند در مقابل تغییر در نیاز هایش به وسیله درج شروطی در قرارداد برای حق انتخاب در تغییر مقدارقابل اعمال در یک دوره معین از تاریخ تحویل به قیمت مورد توافق خود را بیمه کند.

۳- تعدیل قیمت : بعد از امضاء قرارداد در مرحله اجرای آن ممکن است قیمت قرارداد منطبق با وضعیت جدید نباشد و قیمت مستلزم تعدیل باشد که مستلزم تجدید نظر در مورد قیمت های قرارداد است.

۴- فسخ قرارداد : احتمالات فسخ قرارداد شامل موارد زیر می باشد: ۱-اجرای قرارداد ۲- با توافق متقاب ۳-  برای تسهیل کار.در این موارد مدیریت اجرای قرارداد در گیر اندازه گیری دقیق منافع ابطالها و هزینه آن خواهد شد.

بخش سوم : محدوده فعالیتهای اجرای قرارداد

محدوده فعالیتهای اجرای قرارداد عبارت است از : ۱-برنامه نویسی و مذاکره ۲- مدیریت مدارک ۳- مدیریت بنیادی ۴- مدیریت تعهدات ۵- دید قراردادی و آگاهی از مفاد قرارداد ۶-  مدیریت تغییرات و مصوبات مربوطه ۷- هماهنگی مراسلات ۸-  موافقت نامه های اخلاقی

در بخش سوم در بند اول از مزایای مدیریت کارآمد در اجرای قرارداد ، در بند دوم از نقش های مدیریت اجرای قرارداد ، در بند سوم از طرح و برنامه ریزی مدیریت اجرای قرارداد ، در بند چهارم از ماتریس مدیریت قرارداد و در بند پنجم از تیم مدیریت اجرای قرارداد بحث می کنیم.

بند اول : مزایای مدیریت کارآمد در اجرای قرارداد

مدیریت قرارداد کارآمد شامل همان تعهداتی است که مدیریت اجرای قرارداد به عهده می گیرد که شامل موارد زیر می باشد : ۱- اطمینان از دریافت و تحویل کالا و سرویسها ۲-  دستیابی به منافع در روند خرید ها و قراردادها ۳-  حصول اطمینان از کم کردن هزینه های مربوط به ریسکهای قرارداد در طول اجرای آن ۴-  افزایش مزایای مر بوط به فروشندگان و مشتریان ۵- ارتقاء و توسعه مستمر در بدعت گذاری هر چه بیشتر ۶-  ایجاد مزایای اضافی برای طرفین با ایجاد ارتباطات بهتر ۷- آگاهی از ارزش پول در خرید کالاها یا سرویس ها ۸- مدیریت قرارداد و نظارت بر فروشندگان در جهت دستیابی به اهداف مورد نظر در امور خرید بسیار حائز اهمیت است.

بند دوم : نقش های مدیریت اجرای قرارداد

اطمینان پیدا کردن از موارد زیر به عهده مدیر قرارداد است : ۱) اطمینان از حصول کالا و سرویس ها مطابق با SPEC ها و شروط قرارداد ۲) بازنگری و نظارت بر ریسکهای قرارداد ۳)  برقراری ارتباط مؤثر با تمام گروه ها ۴)  تغییرات ایجاد شده در قرارداد و تصویب آنها مطابق با مفاد قرارداها، سیاستها و خط مشی های مرتبط به آن ۵)  انجام فعالیتهای مستمر جهت قراردادهای آتی ۶)  ثبت اختصاصی مدارک و اسناد ۷)  اطمینان از دریافت سرویسها و کالاها یی که صحت آنها قبل از پرداخت پول گواهی شده اند.

به این ترتیب شخصی که کارشناس مدیریت قرارداد است در طول عملیات خرید انتخاب می شود که به عنوان انتخاب فروشنده مدیریت خرید و ContractManagement مناسب را مطابق با دستورالعملهای دریافتی از سوی هیأت مدیره به عهده می گیرد.

 

بند سوم : طرح و برنامه ریزی مدیریت اجرای قرارداد

CMP یکی از مهم ترین ابزارهای مدیریت قرارداد استCMP در خریدهایی که ارزش و ریسک بالایی دارند برای دستیابی به اهداف خاص طرح ریزی می شود.

CMP شامل موارد زیر می باشد : ۱- مشخص کردن اهداف و نتاج قرارداد و چگونگی مدیریت قرارداد ۲-  تعریف نقش ها و وظایف هر یک از طرفین ۳-  مشخص کردن نحوه برخورد با تغییرات در شرح قرارداد مطابق قرارداد ۴-  توضیح وظایف ضروری جهت حصول اطمینان از نتایج موفقیت آمیز قرارداد و نیز کم کردن ریسک آن

CMP باید تمام اطلاعات ضروری مورد نیاز جهت مدیریت قرارداد را داشته باشد.

 

بند چهارم : ماتریس مدیریت قرارداد

لزوم مدیریت اجرای قرارداد بر اساس ارزش و ریسک قرارداد افزایش می یابد . برای مثال در قراردادهای ساده ایی که ارزش و ریسک کمی دارند، نظارت، ثبت و نگهداری اسناد اصلی و مجوز های پرداخت کارهای مشکلی نیستند اما در قرادادهای بسیار پیچیده و خیلی استراتژیک با ریسکهای بالا و ارزشهای بیشتر

جهت نظارت، بایگانی و مجوزهای پرداخت،  موارد زیر را باید در نظر گرفت:  ۱-نقش فعال مدیریت قرارداد ۲- ایجاد ارتباط بسیار مؤثر و جامع با فروشندگان  ۳- مکانیزم ارزیابی بسیار جامع

بند پنجم : تیم مدیریت اجرای قرارداد

یک مدیر اجرایی و یک مهندس، یک تیم مدیریت قرارداد را تشکیل می دهند و باید با بخش های دیگر ( بخش نظارت و بازرسی، بخش ایمنی، کارشناسی، محیط زیست، واحد نظارت) ارتباط برقرار کنند.

 

۱-مسئولیت های مدیر اجرای قرارداد

مسئولیت های مدیر اجرای قرارداد عبارت است از : ۱- ایجاد تیم مدیریت قرارداد ۲- مذاکره با پیمانکار در مورد تغییرات و قیمت قرارداد ۳-  حل و فصل اختلافات ۴-  اصلاح ضروری قرارداد به منظور انعکاس تغییرات یا شروط لازم ۵- حصول اطمینان از پرداخت های فوری در قبال صورت و ضعیتهای تصدیق شده پیمانکار ۶-  خاتمه دادن به قرارداد در زمان تکمیل قرارداد ۷- خاتمه قرارداد در صورت لزوم به علت قصور یا تسهیلات ۸-  جستجوی دستورالعمل یا حمایت از ارگانها و شرکتهای دیگر حقوقی در صورت لزوم ۹-  تشریفات اداری ۱۰-  صورت وضعیتها ۱۱-  نگهداری مدارک قرارداد

 

۲-وظایف واحد نظارت در تیم مدیریت اجرای قرارداد

وظایف واحد نظارت در تیم مدیریت اجرای قرارداد عبارت است از :  ۱-بازرسی تضمین کیفیت ۲- یکی سازی فعالیت های پیمانکارو استانداردها در بازرسی تضمین کیفیت. ۳-  اطمینان از انجام کارها بر طبق استانداردهایی که در قرارداد مطرح شده. ۴- updte کردن و ثبت اطلاعات QASP که در نتیجه تغییرات در قرارداد حاصل شده اند. ۵- نظارت و ثبت مدارک مربوط به پیمانکار مطابق با QASP. 6- سرپرستی و نظارت در operation که حتما مطابق با قرارداد و استاندارد ها باشد. ۷- بازنگری مدارک پیمانکار. تالارهای آنها، همگی با توجه به شروط قراردادی انجام می شوند. ۸- بازنگری مدارک در یافت شده ماهانه از پیمانکار جهت اطمینان از دسترسی و تکمیل کار. ۹-  سرپرستی و نظارت بر فعالیتهای پیمانکار . ۱۰- بازنگری Monthly Invoice پیمانکار. ۱۱- پی گیری و تایید پیشرفت اقتصادی سیستم. ۱۲- گزارش فعالیتهای پیمانکار به (Aco)

 

۳-وظایف مدیریت اجرایی

وظایف مدیریت اجرایی عبارت است از :  الف( بودجه بندی و برنامه ریزی برای خدمات انحصاری قرارداد ب ( بازنگری مدارک پیمانکار  پ)  تهیه باز خورد فعالیت پیمانکار جهت COR

ت (ایجاد ارتباطا ت یا قطع ارتباطات در سیستم خدمات ث(  تغییر درایجاد ارتباطاتی که سیستم خدمات را تحت تا ثیر قرار می دهد.

وظایف مدیریت اجرایی در هماهنگی در کار عبارت است از : الف(  هماهنگی کار از نظر زمانی ب(  تهیه جداول فعالیتهای ساخت  پ ( بازنگری و تایید مجوزهای حفاری ارائه شده توسط پیمانکار ت( اضافه کردن پیمانکار به عنوان سرپرست و ناظر  ث(  اطمینان از اولویت بندی

۴-وظایف بخش ایمنی

نظارت در امورشامل: الف(  بازنگری مدارک و فعالیتهای پیمانکار در خصوص ایمنی پرسنل و درستی انجام کار ب ( تهیه مدارک از فعالیتهای ایمن پیمانکار

۵-وظایف کارشناس محیط زیست

بررسی فعالیتهای پیمانکار و نیز بررسی و تجزیه و تحلیل تا ثیرات محیطی آن درطول دوره نصب.

۶-وظایف نظارت و بازرسی شامل

وظایف نظارت و بازرسی شامل الف(  نظارت و بازرسی دوره ای فعالیتها و مدارک پیمانکار برای اطمینان یافتن از صحت انجام کار توسط پیمانکار بدون ایجاد خسارات محیط زیستی ب(  ارزیابی پاسخ های پیمانکار جهت مطابقت داشتن با قوانین و مقررات پ ( بررسی دوره ای فعالیتهای پر خطر پیمانکار

 سوالات حقوقی در مورد قرارداد : ۹۰۹۹۰۷۲۹۵۶

دیدگاه خود را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *